Fuayede manzaraya açılan cam cephe ve sarımsak taşı yalın bir dilde bir araya getirilmiş. Cephede taş malzemenin kullanımıyla iki tepe arasında kalan yapı doğal çevre ile bütünleşiyor ve doğanın rengini alıyor. Yapı bulunduğu yerin hafızasına dahil oluyor. Bölgede bulunan birçok yapının ana yapı elemanı olan Sarımsak taşı yapılan arazi gezilerinde araştırılmış. Sarımsak taşının kullanım şekilleri, bir araya gelişleri, zamana karşı davranışı ve dokunun mimari etkileri fotoğraflanmış ve gözlemlenmiş…
Küçükköy, Ayvalık ile Sarımsaklı arasında bulunan ve geçmişi 15. yüzyıla dek uzanan bir yerleşim yeri. Bölgede ilk ikamet 1462’de Midilli kuşatması sonrasında bölgeye yerleştirilen yeniçeriler tarafından gerçekleştirilmiş. Yerleşimin ilk ismi de bu şekilde ortaya çıkmış; Yeniçarhion. 19.yy. sonu 20.yy. başında bölgede bulunan yoğun Rum nüfus mübadele sonrasında sayıca azalmış ve günümüzdeki Boşnak ve Midilli göçmenlerinin ikamet ettiği duruma erişilmiş. Halil Başyazgan Küçükköy Cumhuriyet Kültür Merkezi Ayvalık’a 7 km, Küçükköy ve Sarımsaklı’ya 1 km mesafede Ege kıyısına komşu bir alanda bulunuyor. Yapı, Doğuş Gayrimenkul’un sosyal sorumluluk projesi özelinde yapımını üstlendiği bir kültür yapısı. Yapının bulunduğu bölge oldukça sulak kısmen bataklık bir bölge. Üçgen bir forma sahip arazinin kıyı ile arasında Ayvalık – Sarımsaklı yolu bulunmakta. Kuzey ve güney istikametlerde rakımı 100 metre civarında iki tepe arasında kalan arazi düz bir topoğrafyaya sahip.
İklim verileri, yerel malzeme kullanımı, insan ölçeğinin gözetilmesi yapının tasarım kararlarını belirleyen başlıca kriterler. Akdeniz iklimi özellikleri gösteren bir bölgede konumlanan yapının Ege Denizi’ne bakan batı yönünde fuaye mekânı bulunuyor. Denize paralel olarak konumlanan fuaye dış mekânda terasa açılarak büyüyor ve dış mekân etkinliklerine de imkân veriyor. Yapının dış mekân ile ilişkisini kuvvetlendiren teras alanı geniş bir saçak ile örtülerek yarı gölgeli bir açık alan kullanımına izin veriyor. Yapıya girişler fuaye mekânının her iki cephesinden karşılıklı olarak sağlanıyor. Bu şekilde ana yoldan yaya ulaşımı sağlanabildiği gibi,arka cepheden de otopark alanına ve çim bahçeye ulaşım mevcut. Yapı üç yönünden dışa açık ve iç-dış ilişkisini sağlayan bir mekânsal kurguda. Otopark alanına bakan yönde ise servis birimlerinin olduğu mekânlar ve servis girişleri yer alıyor.
Fuaye mekânının cephesi iki farklı malzemeden ibaret; cam ve sarımsak taşı. Cam kullanımı ile bir yandan Ege Denizi ile görsel iletişim kurulurken bir yandan sarımsak taşı duvar sınırları tanımlanıyor. Sarımsak taşı, Ayvalık ve yakın çevresinin yerel yapı malzemesi olarak 20. yy. başına dek oldukça yaygın şekilde kullanılmış bir malzeme. Cunda Adası, Ayvalık (merkez) ve Küçükköy yerleşimlerinde yaşı asrı geçmiş önemli sayıda konut, kilise, değirmen vb. yapı bulunmakta. Bünyesinde ihtiva ettiği demir oksit sebebi ile pembe – kırmızı arası renge sahip sarımsak taşı Küçükköy Kültür Merkezi’nde yer’e ait yapısal hafızanın sürekliliğini vurgulamak için tasarımın bir parçası olarak ele alınmış ve yığma tekniğinde gerek iç mekân gerekse dış mekân oluşturacak şekilde ele alınmış. Küçükköy Kültür Merkezi Küçükköy, Ayvalık ve Sarımsaklı halkının sosyal ihtiyaçları gözetilerek tasarlanmış bir yapı. Yaklaşık 400 kişi kapasiteli çok amaçlı salonda küçük ölçekli tiyatro oyunları sahneleme imkânı bulunuyor. Alternatif koltuk yerleşimi ile bu mekân konferans – seminer – toplantı gibi etkinliklere de ev sahipliği yapabilecek nitelikte. Mekânın gerektiğinde batısında bulunan açık alan kullanımlı ile nikâh, düğün, vb. sosyal aktiviteler için de yerel halka hizmet edeceği öngörülmüş durumda. Yapı teknik hacimlerin bulunduğu servis katı haricinde tek kat kullanımına sahip. Salona hizmet eden diğer mekânlar; mutfak, hazırlık odaları, ofis ve servis hacimlerinden oluşuyor. Salonun cephesinde bırakılan doğramalar sayesinde mekân doğal ışık alabilmekte. Aynı zamanda yapının ana işlevi olan salonun ön cepheye bakması yapı fonksiyonunun dışa vurumu. Dış cephe yüzeyleri dokulu düz tirfil sıva üzeri cephe boyası olarak ele alınmakla beraber çok amaçlı salon beden duvarları farklı renk kullanımı ile ana kütleden görsel olarak ayrıştırılmış durumda. Yapı bir saçak altına yerleştirilen salon ve fuaye kütlesinden ibaret. Kütlenin saçak ile ilişkisi mimari tasarımda belirleyici olmuş. Çok amaçlı salon iç mekân tasarımında bölgenin karakteristik bitkisi konumundaki zeytin ağacının renk, doku, form gibi nitelikleri değerlendirilmiş. Peyzaj tasarımında yapının dışa açılan üç yönünde çim bahçe düşünülmüş. Bahçeye yerleştirilen zeytin ağaçları yapının yerle ilişkisini kuvvetlendiren peyzaj öğeleri.
Bünyesinde ihtiva ettiği demir oksit sebebi ile pembe – kırmızı arası renge sahip sarımsak taşı Küçükköy Kültür Merkezi’nde YERE ait yapısal hafızanın sürekliliğini vurgulamak için tasarımın bir parçası olarak ele alınmış ve yığma tekniğinde gerek iç mekân gerekse dış mekân oluşturacak şekilde ele alınmış…
