Sürdürülebilir ve düşük karbon salınımlı inşa süreçlerinin vazgeçilmezlerinden biri olan yerel malzeme kullanımını, bu sayımızda Ege Bölgesi’nde tasarlanan villa tipi konutlarda doğal taş açısından irdeledik.
Türk mimarlar tarafından bölgenin yapım tekniklerinden ve yerel malzemelerinden faydalanılarak tasarlanan bu modern Ege evleri, farklı yaşam alışkanlıklarından yola çıkarak biçimlenseler de, bulundukları doğal çevre ile sağladıkları uyum ve yerel malzemeyle kurdukları güçlü ilişkiler paydasında birleşerek doğal taş kullanımının çağdaş konut mimarisinde hangi ölçülerde çeşitlenebileceğinin göstergeleri oluyor.
U Evi
Mimari Tasarım: URAStudio
Tamamlanma Tarihi: 2020
Yer: Ula, Muğla
Alan: 160 m²
Fotoğraflar: İbrahim Özbunar
Doğal Taş: Konglomera Taş
Mahal: Cephe
U evi iki ters dönmüş brüt beton kabuğun yarattığı çeşitli mekanlardan oluşuyor. Büyük kabuk, yaşam alanı, mutfak ve çalışma alanını kapsayan bir asma kata ev sahipliği yaparken küçük kabuk ise iki adet sırt sırta yerleşmiş, birbirinin eşi yatak odası ve banyoları içeriyor. İki kabuk arası açılıp kapanabilen çok işlevli bir avlu evin ön ve arka tarafına servis veriyor.
Tasarımda yer alan çok yönlü mekanların yerleşimi ve ön yaşam alanı konsolunun hafifçe havada asılı oluşu hem betonun ağır görüntüsünü hafifletiyor hem de Yılanlık Ovası’nın üzerinde uçarcasına bir etki sağlıyor. Evin duruşu ve ölçeği, insan-mekan ilişkisini yüceltiyor.
Ev, çoğunluk itibariyle üç malzemeden oluşuyor: Brüt beton, yerel doğal taş ve meşe.
Yapıların parçalı olarak konumlandırması, tek kütle ağırlığını kırıyor ve yörenin mimari ölçeğine saygı duyuyor. Geleneksel köy evleri ve ahır yapılarını anımsatan bir küme oluşturuyor.
Yapı arazinin doğal taşını, doğal suyunu, rüzgarını ve güneşini kullanarak karma solar sistem ile kendi elektriğini üretebiliyor ve doğal iklimlendirme sağlıyor.
Seçiloğlu Evi
Mimari Tasarım: Mehtap Kocaman
Tamamlanma Tarihi: 2019
Alan: 340 m²
Yer: Bodrum , İzmir
Fotoğraflar: Arne Hendrik Uebel
Doğal Taş: Hekimköy Taşı (Andezit)
Mahal: Ana bina dış duvar kaplaması, misafir evi taşıyıcı duvarları, bahçe sert zemin alanları.
Bodrum, Gürece’de yer alan Seciloğlu Evi’nin tasarım süreci 2017 yılının Ağustos ayında 5000 m2’lik arsa üzerinde tek yapı olarak başlamış, ardından “misafir evi” ile devam etmiş. Her iki binanın araziye yerleşimi gerek arsaya, gerekse manzaraya hakim olacak biçimde belirlenmiş. Arazi, girişinde görkemli bir ağacı, hemen güneybatı sınırındaki derenin sakinliği ile birlikte zeytin ve limon ağaçları ile üzüm bağlarını barındırıyor.
Evin plan tipolojisi açık plan tipi üzerinden ilerlerken kullanıcının doğal ahşap çatı görmek isteği de tasarıma yön veren önemli parametrelerden biri olmuş. Açık çatı ve açık plan işleyişi sebebiyle üst kattaki yatak bölümünü, giyinme bölümü ve devamındaki banyo duvarını ayırarak tasarlamak, Mimar Mehtap Kocaman için projenin en can alıcı noktalarından biri olmuş.
Evin alt ve üst katını açık merdiven tasarım anlayışı ile birbirine bağlarken her iki kata hizmet eden şömine bu şekilde korkuluklar için bağlayıcı bir görev üstlenmiş. Katlar arasında bırakılan galeri boşluğu, yaşam alanından açık çatının görünmesini sağlıyor. Yaklaşık 225 m2’lik ana binanın içinde set altında kalan kiler/depo ve banyo alanı hariç oda bölüntüsü yer almıyor. Böylece iç mekanlar evin mimarisinden ayrılmaz bir parça hale getirilmiş.
Peyzaj projesi, arazinin eğimi dikkate alınarak, doğal biçimde setlere oturacak şekilde ele alınmış. Binalarda ve peyzaj alanlarında, bölgenin yerel malzemesinin, yerel ustalar tarafından uygulanmasına özen gösterilmiş.
NÖC Evi
Mimari Tasarım: Mert Uslu Mimarlık
Tamamlanma Tarihi: 2019
Alan: 350 m²
Yer: Güzelbahçe, İzmir
Fotoğraflar: Mert Uslu Mimarlık Arşivi
Doğal Taş: Urla Taşı, Bazalt
Mahal: Cephe, Zemin
İzmir’in Yelki mevkiinde yalın mimari üslubuyla çevresindeki yapılaşmalardan ayrışan Nigar-Özcan Canpolat Evi, ailenin özellikle bahar ve yaz mevsimlerini Türkiye’de geçireceği kurgusundan hareketle, bu mevsimlerde bölgenin güneşlenme ve ısınma potansiyeline ilişkin dezavantajın olumlu yöne evrilmesi amaçlanmış. Bu doğrultuda belki de projenin bel kemiği sayılacak olan 9 metre yüksekliğindeki taş duvar, sezgisel sürecin başlangıcına eklemlenmiş.
Eğimli bir araziye konumlanan yapı, üst zemin, alt zemin ve birinci kat olacak şekilde üç katlı olarak planlanmış. Dış mekanda zemin ve bahçe duvarı kaplaması olarak bazalt taşı kullanılmış. Bu taşın binanın geneline yayılan ve saf geometrik biçimlenişin üç boyutlu yansımasını pekiştiren brüt beton ile birleşimi, yapıya bütünsel bir renk ve doku etkileşimi kazandırmış. Bazalt taşı kaplamalı sert zemini saran yeşil dokuda ise mevcutta yer alan zeytin ağaçlarının konumları değiştirilerek korunmuş ve yeşil dokuya çoğunlukla bölgeye özgü bitkiler entegre edilmiş.
İç mekanda taş duvara yaslanarak tüm kotları birbirine bağlayan ahşap merdiven ve içerisinde yer aldığı hacimsel boşluk, bahçe kotu cephesinde tüm katlar boyunca yükselen açıklık gerisinde kendisini sergiliyor. Zemin kat ile birinci katı birbirine bağlayan ahşap merdiven, galeri boşluğundaki sirkülasyonu tanımlayarak taş duvar ve birinci kattaki köprü ile birleşmiş. İki kat yüksekliğindeki boşluk, taş duvar ile bahçe cephesinde 3 kat boyunca uzanan açıklıklar ile bütünleşerek yapı içerisinde kendi kimliğini oluşturmuş. Tavandan sarkan aydınlatmalar bu boşluğu düşeyde tanımlayan donatı elemanları olarak belirmiş.
Yalın bir mimari dile sahip olan yapıda saf geometrik biçimlenişin izleri bütünüyle okunuyor. Bu tavır yapının içerisinde yer aldığı doğal çevreyle bütünleşmesini ve ortak bir dinamizm ve dengenin bir arada yer almasını sağlayan temel etken olmuş. Bu doğrultuda ortaya çıkan yapı, tüm bu tasarım felsefesinin vücut bulmuş ürünü.
GKT Bodrum Evi
Mimari Tasarım: Beril Khalaf Interiors
Tamamlanma Tarihi: 2021
Alan: 470 m²
Yer: Bodrum / İzmir
Fotoğraflar: İbrahim Özbunar
Doğal Taş: Çilek Taşı
Mahal: Cephe
Bodrum Yalıkavak mevkiinde, yaklaşık 4 dönümlük bir arazi üzerine konumlanmış ve 470 m² lik bir oturuma sahip bu taş ev, 3 katlı taş kaplı bir yapı olarak yaklaşık 13 yıl önce sadece Bodrum’da bulunan, yerel doğal bir taş olan Çilek taşı ile inşa edilmiş. Evin girişinde ayrıca bir müştemilat yaşam alanı bulunuyor.
Yapı, giriş katındaki salon ve en üst katta yer alan ebeveyn odasındaki tonozlar ve yüksek tavanları ile kullanıcılarına ferah, huzur dolu ve sakin bir yaşam alanı sunuyor. Evin giriş katında konumlanan açık mutfak ve salona, ev sahiplerinin misafirlerini ağırlayabileceği ve Bodrum’un bütün deniz manzarasını gören 30 m² lik bir teras eşlik ediyor. Bu terasta yaz gecelerinin hafif esintisinde açık havada film izlenebilirken bahar veya kış aylarında da oturma düzeninin tam ortasında konumlandırılmış odun şöminesinin etrafında oturup manzaranın tadını çıkarabilmek mümkün. Bu terasın paralelinde ve salon kısmının önünde yine konforlu bir yaşam alanı olarak tasarlanan bir teras daha bunuyor. Ancak bu alan pergola ile kapalı olarak tasarlanarak yaz-kış daimi kullanım için elverişli hale getirilmiş.
Geleneksel mimarinin sağlamlığından ve kompaktlığından yararlanılan bu mimaride yüksek yalıtım katmanı, ısı geçirmez camlar ve mimaride açılan bazı yırtıklar ile gün ışığından tam performansla faydalanılmış.
Seferihisar Villa E
Mimari Tasarım: CKMY Architects
Tamamlanma Tarihi: 2014-2016
Alan: 380 m²
Yer: Seferihisar, İzmir
Fotoğraflar: CKMY Architects
Doğal Taş: Kayrak Taşı
Mahal: Cephe, İç Duvar Kaplaması
CKMY Architects tarafından tasarlanan Villa E, tek taraftan bitişik nizam inşa edilmiş eski konut yapısının tamamen yıkılarak kullanıcının ihtiyaçlarına göre yeniden ele alındığı bir proje. İki kat ve bir çatı terasından oluşan yapıda, mekan programları katlara ayrılıyor. Günlük aktiviteler zemin katta, yatak odaları ise üst katta konumlanıyor.
Bina, arka cephesinden giriş alıyor. Kullanıcı bina girişinde yüksek bir tavanla karşılanırken, çift kat yüksekliğinde olan salon ile arasında, merdiveni yatak odalarına bağlayan bir köprü geçiyor. CKMY Architects, merdiven cephesinden ışık almak amacıyla duvarda pencereler açmış ancak bu duvarın işlek bir caddeye bakmasından dolayı evin mahremiyetini korumak amacıyla ince yatay formlar tercih etmiş.
Binanın dışında, beyaz sıva ve doğal taş uygulaması ahenk içinde yer yer karışık, yer yer de kütlelerin iyice belirmesi için tek başına kullanılmış. Evin mimarisinde genel prensip olarak taşın kullanıldığı duvarlar her zaman arkalı önlü taş olarak yapılmış. Bu detay, taş duvar algısı yaratmak ve kaplama hissinin tamamen unutulmasını sağlamak amacıyla tercih edilmiş.
CKMY Architects’e göre yapının mimarisi çatı terası sayesinde daha modern hatlara sahip olmuş. Buranın bir kullanım alanı olarak tasarlanması ise gün batımının doyasıya izlendiği ve 360 derece manzara keyfinin yaşandığı bir mekan olarak sahipleri tarafından benimsenmesini sağlamış.
Villa Draman
Mimari Tasarım: ACARARCH
Tamamlanma Tarihi: 2019
Alan: 750 m²
Yer: Bodrum, Muğla
Fotoğraflar: İbrahim Özbunar
Doğal Taş: Kayrak Taşı
Mahal: Bahçe Duvarları
Acararch tarafından iç mekan ve peyzaj tasarımı yapılan Villa Draman, bahçesinde kullanılan bitkileri, su öğeleri, doğal taşları ve çakıllarıyla doğayı, iç ve dış mekanda bir tasarım elementi olarak kullanarak kullanıcılarına dingin bir ortam sağlamış. Sade bir dile sahip ve kullanıcılarının doğayla ilişkisinin ön planda olduğu tasarımda, ailenin günlük ihtiyaçlarını karşılayabilmek için sürekli bir iletişim kurulmuş.
Gündoğan’da 620 m²lik bir alana yerleşen 2 katlı villada üst kat, ebeveyn banyolu yatak odalarına ayrılırken alt katta iki adet özel banyolu misafir odası, yardımcı odası, ev işleri odası ve yaşam alanı bulunuyor. Üst katta bulunan iki yatak odası, çocuk odası olarak değerlendirilirken ebeveyn banyolu yatak odası tasarıma sonradan eklenmiş. Oyuncak ve kitaplar için gereken depolama alanını da karşılamak amacıyla iki çocuk odasında da benzer bir dille tasarlanan sarı ve beyaz renkte yatak başı ünitesiyle işlevsellik sağlanırken minimal ve dinamik bir ambiyans yaratılmış.
Seramik kaplı kayar panellerle gizlenen, kitchenette ve barın kullanılmadığı durumlarda taş bir kütle olarak görünen ve minimal dili devam ettiren dolap, kullanılan materyal ve detaylarla arzulanan dinginlik hissini sağlanmış. Gizli bar bölümünde kullanılan ve kontrast oluşturan şarap renkli cam ve aydınlatmalarla bar alanı davetlerin odak noktası olmuş.
