Geçtiğimiz 2019 yılının son aylarında ortaya çıkan ve hızla tüm dünyaya yayılarak etkisini gösteren koronavirüs salgını, bir süredir dünyanın ortak gündemini oluşturuyor. Dünya üzerinde sağlık açısından olduğu kadar ekonomik ve sosyal olarak da etkiler gösteren koronavirüs, Dünya Sağlık Örgütü tarafından “pandemi” olarak nitelendiriliyor. Tıbbi adı COVID-19 olarak bilinen salgın, yayıldığı ülkelerdeki sağlık sistemini özellikle malzeme ve kapasite açısından oldukça zorluyor. Aniden artan hasta sayısı ülkelerin tıbbi ekipmanlara olan ihtiyaçlarını hızla yükseltti. Yoğun bakım birimleri ve üniteleri, sağlık çalışanları için mekanlar, maske ve siperlikler en çok ihtiyaç duyulan ürünler ve mekanlar haline geldi. Bu taleplerin karşılanması için endüstrinin farklı kolları ekonomik ve hızlı çözüm önerileri için kolları sıvasa da dünyanın dört bir yanından önemli mimarlar ve tasarımcılar da inovatif çözümleriyle ellerini taşın altına koyarak bu çabalara destek vermeye başladı. Dünyaca ünlü mimar ve tasarımcıların hızlı, yaratıcı ve ekonomik çözümler sunan sağlık üniteleri ve tıbbi ekipman tasarımlarını sizler için derledik.
Carlo Ratti Associati
Carlo Ratti Associati ve Italo Rota uluslararası uzmanlardan oluşan bir ekiple birlikte nakliye konteynırlarını CURA ismindeki yoğun bakım birimlerine dönüştürdü. COVID-19 salgını için kapasitesinin üstünde kişiye hizmet etmek zorunda kalan hastanelere destek amacıyla tasarlanan birimlerin ilk prototipi Milano’da üretiliyor. Latincede “tedavi” anlamına gelen CURA adındaki tesisler, hızlı monte edilebilen, kolayca taşınabilen ve güvenli birimler oluşturuyor. Her birim negatif basınçlı koruma sayesinde, iki koronavirüs kaynaklı yoğun bakım hastası için gerekli tüm tıbbi ekipmanları içeren izolasyonu sağlıyor. İstenilen durumlarda birbirinden bağımsız veya bir arada çalışabilen birimler, modüler şişirilebilir yapılar ile farklı birleşimler de yaratabiliyor. Böylece bazı birimler hastane yakınına yerleştirilebilirken, bazıları değiştirilebilen büyüklükleri ile boş arsalarda yeni hastaneler oluşturmada kullanılabiliyor. Uluslararası bir vakıf olan Dünya Ekonomik Forumu tarafından finanse edilen projenin şu anda yapım aşamasında olan ilk birimi ise UniCredit sponsorluğunda üretiliyor. Dünyadan herkesin kullanımına destek olmak için açık kaynak olarak paylaşılan CURA tesisleri, tasarımcıların websitesinden incelenebilir.
Foster + Partners’tan Yüz Siperikleri
Foster + Partners mimarlık ofisi, temizlenebilen ve tekrar kullanılabilen yüz siperlikleri üretti. Sadece üç parçadan oluşan prototip, siperliğe oldukça ihtiyaç duyan sağlık çalışanları için seri üretimi kolaylaştırmayı amaçlıyor. Fosters + Partners tarafından açık kaynak olarak paylaşılan, dijital ve lazer kesme cihazları kullanılarak saatte 217 adet üretilebilen siperlikler, 3D baskı maskelerden daha hızlı çözüm sağlıyor. Prototip, 0,5 mm şeffaf PETG vizör, birbirine geçen yumuşak bir kafa bandı ve bu iki parçayı birbirine bağlayan cerrahi silikon kafa bandından oluşuyor. Dünya genelinde artan ham madde talebi sebebiyle, yüz siperleri tekrar sökülüp temizlenebilecek şekilde tasarlanmış. Foster + Partners, yardım amaçlı olarak yaptıkları bu tasarımı üretip test ederek Londra’daki ihtiyaç sahibi hastanelere ulaştırıyor.
Jupe Health’ten Mobil Sağlık Üniteleri
İngiltere’deki hastanelerin koronavirüs salgını sebebiyle kapasitelerinin dolmasına çözüm bulmayı amaçlayan Jupe Health, yatak eksikliğini gidermek için mobil sağlık üniteleri tasarladı. Jupe Health tasarım ekibi, sağlık sistemlerinin yoğunluk yüzünden çökmenin eşiğinde olduğu bu günlerde hızla dağıtılacak dinlenme ve yoğun bakım ünitelerinin destek birimler olarak kullanılmasını amaçlıyor. Jupe Health üniteleri, sağlık çalışanlarının içinde dinlenmesi ve gerektiğinde yoğun bakım birimi olarak kullanılması için tasarlanmış. Birimler, büyük bir kamyonete 24 adet sığdırılarak kırsal ve kentsel bölgelere taşınabiliyor. Sağlık birimlerinden “Jupe Rest” sağlık personelleri için dinlenme imkanı sunarken, “Jupe Care” kritik olmayan hastaların izole edilmesi ve “Jupe Plus” ise yoğun bakım hastalarının yatırılması amacıyla kullanılıyor. Konfor, bakım ve acil durumlar için kurtarıcı olarak tasarlanan üniteler, daha büyük birimlere ölçeklenebiliyor ve üretim maliyetleri de epey uygun. Tasarımlarında otomobil endüstrisindeki teknolojilerden esinlenilen mobil tedavi birimleri için patent bekleniyor.
Plastique Fandasy’den Pnömatik Kişisel Koruyucu Alan
Şişme strüktür tasarımlarıyla tanınan Plastique Fantasy, doktorların ve sağlık görevlilerinin hastaları tedavi ederken virüsten korunabilmeleri için pnömatik sistemle çalışan mobil kişisel koruyucu alanlar tasarladı. Sağlık personelinin maskeleri ve koruyucu giysileri yetersiz kaldığında enfeksiyona maruz kalabilmeleri tehlikesine karşı tasarlanan sistem pozitif hava basıncına sahip ve bu sayede içeriye kirlenmiş havanın girmesine izin vermeyerek virüsten koruyabiliyor. Koruyucu sisteme giren sağlık çalışanı öncelikle hava kilidinin bulunduğu bölgede dezenfektasyon işlemlerini gerçekleştirdikten sonra şeffaf bölüme geçiyor. 4 x 8 m² alan içinde, tedavide ihtiyaç duyulan tüm tıbbi ekipmanı barındıran bu alan, birer şeffaf muayene odası gibi çalışıyor. Pnömatik sistemler, sağlık çalışanlarının dinlenebileceği alanlar olarak da kullanılabiliyor.
WTA Design Boysen Pavilion
Mimari ve tasarım topluluğu WTA Design, koronavirüs salgınında artan hasta sayısına destek olmak için alternatif geliştirdi. Boysen Pavilion adındaki bu acil karantina tesisi hızlı, ölçeklenebilir ve basit bir tasarım sunuyor. 15 yatak, iki tuvalet, bir duş ve dezenfekte alanlarından oluşan 6 x 26 m²’lik dikdörtgen formlu tesis, hastanelere yardımcı olma amacıyla geçici bir çözüm sunuyor. Hızlı üretimi kolaylaştırmak için ahşapla imal edilen ve plastikle kaplanan yapıda hastalar ve sağlık çalışanları için sunulan iki farklı girişin yerleri hava dolaşımı planlanarak belirlenmiş. Tasarımın uygulama çizimleri, dünyanın her yerinde kullanılabilmesi için websitesinde açık kaynak olarak bulunuyor.
